Banka Qendrore Europiane (BQE) ka rritur normat e interesit për herë të parë pas gati tre vitesh, duke sinjalizuar një ndryshim të rëndësishëm në politikën monetare të eurozonës. Pas mbledhjes së Këshillit Drejtues, norma e depozitave u rrit nga 2% në 2.25%, ndërsa norma e operacioneve kryesore të rifinancimit u çua në 2.4% dhe norma e huadhënies margjinale në 2.65%.
Norma e depozitave, e cila konsiderohet treguesi kryesor i politikës monetare të BQE-së, ishte ndryshuar për herë të fundit në shtator 2023, kur arriti nivelin 4% gjatë ciklit të shtrëngimit monetar që synonte frenimin e inflacionit pas pandemisë.
Inflacioni shtyn BQE-në drejt veprimit
Vendimi vjen në një kohë kur inflacioni në eurozonë është rikthyer në rritje. Në muajin maj ai arriti në 3.2%, niveli më i lartë që nga shtatori 2023, i nxitur kryesisht nga rritja me 10.9% e çmimeve të energjisë. Në këto kushte, Këshilli Drejtues i BQE-së arriti në përfundimin se mosveprimi nuk ishte më një alternativë e pranueshme.
Tregjet financiare e kishin parashikuar gjerësisht këtë lëvizje, pasi anëtarë të Këshillit Drejtues kishin sinjalizuar më herët mundësinë e rritjes së normave, pavarësisht qasjeve të ndryshme mes politikëbërësve më të kujdesshëm dhe atyre më agresivë.
Ekonomia e eurozonës përballet me sfida
Rritja e normave ndodh në një moment të vështirë për ekonominë e eurozonës. Ekonomia e bllokut u tkurr me 0.2% në tremujorin e parë të vitit 2026, duke rritur shqetësimet për një periudhë stagflacioni, ku rritja e dobët ekonomike shoqërohet me inflacion të lartë dhe përkeqësim të klimës së besimit.
Sipas Anketës së Parashikuesve Profesionalë të BQE-së, ekonomia e eurozonës pritet të rritet vetëm me 0.9% gjatë vitit 2026. Ulja e pritshmërive lidhet kryesisht me ndikimin e çmimeve të larta të energjisë, të shkaktuara nga konflikti me Iranin.
Ndërkohë, inflacioni bazë, që përjashton çmimet e ushqimeve dhe energjisë, u rrit nga 2.2% në prill në 2.5% në maj, duke treguar se presionet inflacioniste nuk kufizohen vetëm te sektori energjetik.
Çfarë do të thotë vendimi për familjet dhe bizneset
Rritja e normave të interesit pritet të sjellë kosto më të larta huamarrjeje për familjet dhe bizneset në 21 vendet e eurozonës. Kreditë hipotekore dhe huatë për bizneset do të bëhen më të shtrenjta në një periudhë kur konsumatorët po përballen tashmë me çmime të larta të karburanteve dhe energjisë.
Tregjet po vlerësojnë gjithashtu rreth 50% mundësi për një tjetër rritje të normave të interesit në muajin shtator, çka sugjeron se vendimi i fundit mund të shënojë fillimin e një cikli të ri shtrëngimi monetar dhe jo thjesht një ndërhyrje të izoluar.
k.jpg)